معرفی وکلای باسابقه گیلان؛ این هفته: " آدینه بنی مهد " بانویی با نیم قرن تجربه قضاوت و وکالت

ماجرا از آنجا آغاز شد که حجت الاسلام والمسلمین سیداحمد مرتضوی مقدم، رئیس دیوان عالی کشور در آیین تجلیل از قضات و کارکنان نمونه اداری دادگستری استان کرمان در اظهاراتی گفت: «به عنوان پیشگیری، قضات باید مواظب بانوان وکیل باشند.

برخی از آنها با ناز کردن سعی می کنند که قاضی را جلب رفتارهای خود کنند که باید مواظب بود و خوشبختانه قضات ما هوشیار و مقاوم هستند». به گزارش پایگاه خبری کانون وکلای دادگستری گیلان، همین اظهارات کافی بود تا موجی از انتقادات سمت این مقام عالیرتبه قضایی روانه شود، نه تنها وکلای زن، بلکه وکلای مرد نیز به دفاع از بانوان وکیل پرداخته و رییس دیوان عالی کشور را زیر تیغ تیز انتقادات بردند.

برای مثال عیسی امینی رئیس کانون وکلای دادگستری مرکز در واکنش به این اظهارات گفته بود: صنف وکالت فراتر از جنسیت اداره می شود و سهم بانوان همسان همکاران مرد و بی محدودیت است. اگر در علم ریاضی زنانی همچون مریم میرزا خانی درخشیدند نام بانوان وکیل در جایگاه هیات مدیره و مراجع انتظامی و ارگان ها و کمیسیون های کانون وکلا، این کهن نهاد مدنی به ثبت رسید و کانون وکلا نیز بدستشان اداره می شود. حال وقتی که رییس محترم قوه قضاییه به کرامت و نقش بی بدیل زن در توسعه جامعه و تمدن سازی تاکید می کند اینگونه اظهارات بی پروا در تعارض جدی با جایگاه تاریخی و دینی بانوان و سند تحول است و شایسته مسند عالی ترین مرجع قضایی نیست.

مرتضی شهبازی‌نیا رئیس اتحادیه سراسری کانون‌های وکلای دادگستری نیز دیگر وکیل مردی هست که به دفاع از حقوق زنان پرداخت و گفت: این گفته در ذات خود متضمن نگاهی جنسیت‌گراست و روشن است که چنین نگاهی شایسته مقامات عالی رتبه قضایی نیست. اینکه در یک رابطه فسادآمیز، زن مقصر دانسته شود، خلاف عدالت و انصاف و مبتنی بر نگاه خاصی به زنان است که متاسفانه همچون برخی جوامع دیگر، در جامعه ما نیز موج می‌زند و توقع از حقوقدانان و قضات مقابله با این نگاه است و نه ترویج آن. و این موج، آنقدر ادامه داشت تا رئیس دیوان عالی کشور مجبور به اصلاح سخنان خود شد؛ حجت الاسلام مرتضوی مقدم گفت: اخیراً بنده در یک جلسه صنفی تذکری به همکاران دادم مبنی بر اینکه افرادی از جامعه‌ی قضائی و قضات سلب صلاحیت و معزول شدند. در آن جلسه مصادیقی هم در این رابطه گفته شد که یکی از این مصادیق مربوط به رفتار ناشایست یک وکیل زن بود. متناسب با این موضوع اعلام کردیم که مواظب این گونه رفتارها باشید اما مگر می‌شود یک رفتار را به کل جامعه وکالت تسری داد؟ دود این حرکت و حواشی پیش آمده از این موضوع به چشم چه کسانی رفت؟ قطعاً به چشم زنان وکیل حق گرا و شایسته می‌رود. البته متأسفانه در انتشار خبر فوق اخلاق رعایت نشد. خدا را شکر که نیت گوینده بد نبوده و باز هم خدا را صد هزار مرتبه شکر که بلافاصله بعد از انتقادات مطرح شده به اصلاح سخنان خود پرداخت، چراکه همانطور که مطرح شد در کشور وکلای زن بزرگی داریم که چه بسا دارای جایگاهی رفیع تر از وکلای مرد هستند و اینگونه تهمت ها هرگز برازنده انها نیست. حتی در همین گیلان خودمان نیز بانوان وکیل فرهیخته ای وجود دارند که جامعه وکالت استان به وجود انها افتخار می کند. یکی از این بانوان فرهیخته خانم آدینه بنی مهد است که هم بیش از سه دهه قضاوت را از نزدیک لمس کرده است و حدود دو دهه است که ردای وکالت را بر دوش دارد.

شاید برای شما هم سئوال پیش امده است مگر قاضی زن داریم، اگرچه پاسخ مثبت است اما شنیدن اظهارات خانم بنی مهد نیز خالی از لطف نیست. وی به خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی کانون وکلای دادگستری گیلان می گوید: سابقه کارم به سال 1342 بر میگردد که با موفقیت در آزمون سراسری وارد رشته قضائی دانشکده حقوق، علوم سیاسی و اقتصادی دانشگاه تهران که در آن زمان تنها دانشکده حقوق در سراسر ایران بود، شدم. با شروع برنامه کارآموزی حین تحصیل دانشجویان رشته قضائی در دادگستری که ویژه آقایان بود با پیگیری مداوم خانمهای مشغول به تحصیل در رشته قضائی و تلاشهای رئیس وقت دانشکده حقوق و موافقت وزیر وقت دادگستری از سال 1344 کارآموزی حین تحصیل در دادگستری را تا فارغ التحصیلی ادامه دادم و پس از اخذ دانشنامه دوره لیسانس در آزمون مربوط به انتخاب قضات، به اتفاق چهار نفر دیگر از خانمها پذیرفته شده پس از طی دوره کارآموزی رسمی و موفقیت در اختبار در 15/3/1348 به عنوان دادیار ابلاغ تصدی شغل قضا را دریافت و از مرداد ماه 1348 در دادسرای عمومی شهرستان رشت مشغول به کار شدم و بالاخره پس از تصدی سمتهای مختلف قضائی در مهر ماه 1380 بدرخواست خودم بازنشسته شده و با دریافت پروانه وکالت دادگستری در تاریخ 25/11/1380 به کسوت وکالت درآمدم. این وکیل باسابقه دادگستری به اولین پرونده ای که وکالتش را بر عهده گرفت نیز اشاره می کند و می گوید: همیشه اولین ها در اذهان باقی می مانند، من نیز خاطرم می آید اولین پرونده ای که پس از دریافت پروانه وکالت به اینجانب مراجعه شد دعوی مطالبه طلب و اختلاف مالی بین دائی و خواهرزاده در خصوص مشارکت بود که با توجه به ابعاد مختلف و میزان ریالی اختلاف که نسبتاً هنگفت و طی سالها مشارکت بود بالاخره حکم نهائی پس از طی مراحل مختلف دادرسی تا مرحله دیوانعالی کشور به نفع موکل صادر گردید. وی که فعالیت و کار، چه در مسند قضا و چه در کسوت وکالت را طی کرده، معتقد است برای پیشبرد بهتر امور به نفع جامعه، این دو شغل باید مکمل یکدیگر باشند. و در بیان چرایی این موضوع می گوید: چون آشنائی با شیوه دادرسی به عنوان قاضی و متقابلاً درک مشکلات تصمیم گیری قاضی برای ورود موضوع دعوی و هماهنگ نمودن دفاع از حق موکل به عنوان وکیل در مراحل دادرسی میتواند به احقاق حق و عدالت کمک شایانی بکند.

با توجه به سالها تجربه در هر دو شغل به این نکته رسیده ام که هر دو شغل بسیار سنگین، پرتنش و نیاز به از خود گذشتگی و تلاش بلا وقفه هم در آموزش هم تأمل و تحمل و صبر و حوصله و به نحوی فداکاری در راستای انجام وظیفه درست دارد و اگر خدای ناکرده بویژه وکالت به عنوان منبع درآمد و تحصیل مال به هر قیمت به آن نگریسته شود جز فاجعه برای جامعه و خود شخص نخواهد بود مثل پزشکی که به بیمار به چشم حساب بانکی نگاه کند.

حال با شنیدن تجربیات چنین بانویی، یقینا نصایح وی برای جامعه جوان وکالت با ارزش خواهد بود، بنی مهد به وکلای جوان چنین توصیه می کند که آموزش بلا وقفه و تحقیق و مطالعه برای افزایش دانش و کسب تجربه را سرلوحه کار خود قرار دهند و البته می افزاید: برخورد با موکل با صداقت و از روی انصاف و وجدان، خودداری از هر گونه امیدوار کردن بلا جهت موکل، احترام به قضات در مسند قضاوت و همکاران در مقام دفاع از حقوق موکل و دوری جستن از هرگونه ترفند برای موفقیت در نتیجه دادرسی و رعایت ادب و اخلاق در نوشته ها و بیان مطالب و در نهایت رعایت حال موکل بویژه در مسائل مالی از دیگر الزامات یک وکیل ماهر دادگستری است. اما آدینه بنی مهد، فرزند عالم ربانی آیت الله شریف العلماء بنی مهد هست که مرحوم میرفخرایی در کتاب مشاهیر گیلان خود از ایشان مفصل یاد کرده اند، از همین رو شنیدن نسبت ناروایی که رییس دیوان عالی کشور به برخی بانوان وکیل داده اند، برای خانم بنی مهد قابل هضم نبود و وی نیز در واکنش به این موضوع گفت: اگر وکیل زنی به قول رئیس دیوان عالی کشور ناز کرد، متاسفانه باید بگوییم که زمینه برای او فراهم بوده است. ما این همه وکیل زن داریم که در دادگاه محترمانه از موکلین مرد و زن دفاع می کنند. حربه همه ما قانون است و نه هیچ چیز دیگر. وی در پایان به نقل قولی از شیما قوشه از وکلای برجسته زن کشور اشاره می کند و می گوید: یکی از همکاران بسیار باسابقه برای ما تعریف کرده است که سالها پیش در زمان ریاست آیت الله هاشمی شاهرودی بر قوه قضاییه، بخشی از مدیران این دستگاه با اعضای هیات مدیره کانون های وکلا جلسه ای داشتند.

آنجا از سوی مسئولین قوه مطرح شد که یکی از وکلای خانم با 16 قاضی رابطه برقرار کرده و با این گونه لابی ها حکم دریافت کرده است. همکاران ما نیز در پاسخ می گویند با فرض اینکه این موضوع صحت داشته باشد، در این قضیه کانون وکلا یک وکیل متخلف داشته است اما دستگاه قضا 16 نفر. آنجا همچنین پرسیده می شود که آیا حساسیت به وجود آمده به خاطر زن بودن آن وکیل نبوده است و اگر مردی با فساد مالی و ... حکم دریافت می کرد قوه قضاییه به همین اندازه روی موضوع حساس بود؟! ما در خیلی از مشاغل فساد سیستماتیک داریم که بخش زیادی از آنها مالی است. اما وقتی پای زن بودن به میان می آید مساله برجسته می شود؛ در حالی که فساد، فساد است و زن و مرد نمی شناسد.